Gönderen Konu: ....:::ShUmEn:::..... (Okunma sayısı 799 defa)

omega · « : 11 Ağustos 2008, 15:48:40 »

SHUMEN ШУМЕН

Şumnu (Bulgarca: Шумен/Shumen), Bulgaristan'ın kuzeydoğusunda, Deliorman bölgesinde bulunan il (oblast) ve bu ilin merkezi olan şehirdir.

Şumnu ismi( ya da yaşlı Türklerin teleffuz ettiği şekliyle "Uşumna") muhtemelen çevredeki ormanlar (şuma) nedeniyle Şumna isminin değişikliğe uğramasıyla ortaya çıkmıştır.

Osmanlı Devleti zamanında, ordu karargahlarının bulunduğu, büyük stratejik önemi olan bölgenin en önemli şehirlerinden olan Şumnu, zamanla Türklerin Türkiye'ye göçmesiyle nüfusunun çok büyük kısmını kaybetmiştir. Yeşil bir dağ yamacının eteğinde kurulan Şumnu'nun sosyalizm döneminde büyük zarar gören eski mahallelerde hala bazı tarhi binalar ve evler korunmaktadır. Çölmekçi, Kılyak mahallelerin yakınında olan eski şehir merkezi de sonradan biraz güneye kaydırılmıştır. Eski merkezinde hala çok sayıda türk oturmaktadır, köylerden göç eden türkler de genellikle bu mahhallelere yakın yerleşmektedir. Ayrıca eski Ermeni mahallesi, eski Yahudi mahallesi de bu bölgededir.

Şumnu, 1389 yılında Çandarlı Ali Paşa tarafından Osmanlı toprağına katılan, stratejik önemi olan ve Osmanlı İmpatorluğuna askeri üs ve doğal kale görevi yapmış bir şehirdir. 1810 yılında Osmanlı Rus savaşlarında Ruslar 50.000 ölü vererek savaşı kaybetmişlerdir.
Osmanlı döneminde 63’ü şehir merkezinde olmak üzere, tarihi belgelere baktığımızda Şumnu’nun genelinde 229 Osmanlı eseri bulunuyordu. Şehirde Osmanlı'dan bugüne kalan en belirgin mekan 1741 yılında Şerif Halil Paşa tarafından yaptırılan Tombul Camiidir. Şerif Halil Paşa camii ve medresesi, Türkçede sık kullanılan bir deyiş olan “Ben sana paşa değil, adam olamazsın dedim” diyen babayı memnun etmek için yapılan camidir. Şumnu Saat Kulesi, Mehmet Doducuoğlu tarafından yapılmış. 1740 yılından beri her 15 dakikada bir gong sesi ile Şumnu’yu çınlatıyor.

1922 yılında tamir gören tarihî Bedesten 17. yüzyıl Osmanlı eseri. Bedestenin yanı başındaki Köprübaşı hamamı 1990'larda terk edilmiş. 1749 yılında yapılan Kalak camii ve 1851 yılında Rıfat paşa tarafından yaptırılan Rıfat Paşa Tatar cami ve medresesi hala ibadete açıktır. 1654 yılında yapılan Ravna çeşmesi kurumuş, oluk ve kürünü parçalanmıştır.

Şerif Halil Paşa Camii karşısında Erkek İmam Hatip lisesi başka bir adla Nüvap okulu bulunur. Şumnu’da şehre hakim bir tepe üzerinde bir Osmanlı eseri vardır. Geçmişte zindan olan bu eser bir süre lokanta olarak kullanılmış. Zindanın karşısındaki kale Osmanlı döneminde çok az kullanılmasına rağmen 3.000 yıllık bir geçmişe sahiptir.

Türk nufüsuna sahip bölgeler

Şumnu Şehir Merkezi (Şumen)
Yeniceköy (Tsarev Brod)
Şeytancık (Hitrino) ilçesi

Ortaköy (Srednya)
Noosel (Novosel) (Novo-selo, Yeniköy)
Çerençe
Uzunlar (Dlıjko)
Kufallar (Razvigorovo)
Erikli (Slivak)
Buranlar (Edinakovtsi)
Asıköy (Dobrivoynikov)
Kayacık (Timarevo)
Söğütlü (Varbak)
Kalaydere (Kamenak)
Kızılkaya (Jivkovo)
Çamurlu (Kalino)
Köseler (Zvegor)
Ekizce (Bleznatsi)
Kalaycıköy (Iglika)

Teğbiköy (Kapitan Petko)
Kufallar (Razvigorovo)
Uzunlar (Dlışko)
Omranköy (Trem)
Sucuazköy (Studenitsa)
Kocacıklar (Tervel)
Yeniköy (Visoka Polyana)
Baykocalar (Baykovo)
Yukarıköy (Boyan)
Karalar (Cherna)

Köklüce (Venets) ilçesi
Ahlar (Drentsi)
Pıyıklıköy (Borsi)
Karabaşlı (Chernoglavtsi)
Aydoğdu (Izgrev)
Gürgenli (Gabritsa)
Senebirlik (Sini Vir)
Taşkınköy (Buynovitsa)
Çukurköy (Yasenkovo)
Demirciköy (Strahilitsa)
Mahmuzlu (Todor İkonomovo)
Bohçalar (Kaolinovo) ilçesi
Emberler (Kliment) (Eski adı Embiyalar, Deliorman'ın en eski yerleşim yerlerinden biridir. Kuruluş tarihi 1530. Konya Karamandan göç eden kardeşler tarafından kurulmuştur: Embiya İskender, Embiya Solak ve Embiya Sakallı.) Nüfusu 2.700 kişi.
Aslar (Naum)
Çufalar (Tıkach)
Yusfanlar (Pristoe)
Davulcular (Gusla)
Saltıklar (Sredkovets)
Şaavı (Branichevo)
Çoban Nasıf (Zagoriche)
Kulakova (Dolina)
İridere (Kriva Reka)
Kozluca (İzbul)
Tekerköy (Zlatna Niva)
Ova Söğütlüsü (Vurbyane)
Yeni Pazar (Novi Pazar) ilçesi
Beştepe (Pet Mogili)
Karagözler (Karavelovo)
Kaykıköy (Stoyan Mihaylovski)
Pamukçı (Pamukçi)
Oyvada (Voyvoda)
Preslaf (Preslav) ilçesi
Kaspiçan (Kaspichan) ilçesi
Tavşankozlucası (Nikola Kozlevo) ilçesi
Sofular (Valnari)
Vırbitsa (Varbitsa-Върбица) ilçesi
Bekirli (Konevo)
Tuşitsa (Tuşovitsa)
Akdere (Byala reka)
Yeni Mahalle (Nova Byala reka)
Soğlar (Malomir)
Karagözler (Çernookovo)
Smyadovo
Klisercik (Tzarkvitza)